
قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ما أظلت الخضراء (أي: السماء) ولا أقلت الغبراء (أي: الأرض) أصدق من أبي ذر. (سنن الترمذي، الرقم: ٣٨٠١)
એક મૌકા પર રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વ-સલ્લમે ફરમાવ્યું: આસમાનની નીચે અને જમીનની ઉપર હઝરત અબૂ-ઝર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુથી વધુ કોઈ સાચો નથી.
નોટ: તમામ સહાબા-એ-કિરામ રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુમ ઘણાજ સાચા હતા; પરંતુ હઝરત અબૂ-ઝર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુની સચ્ચાઈ બીજા લોકો કરતા વધુ નુમાયાં હતી, તેથી રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વ-સલ્લમે તેમને આ બુલંદ મકામ અતા ફરમાવ્યું હતું.
ઇસ્લામ કબૂલ કરને સે પહલે હજરત અબૂજર રદિયલ્લાહુ-અન્હૂ કી હાલત
ઇસ્લામ કબૂલ કરને સે પહલે હજરત અબૂજર રદિયલ્લાહુ-અન્હૂ એક ડાકુ થે વંહ ઇતને દિલેર ઔર બહાદુર થે કી દુસરે ડાકુઓં કી મદદ કે બગૈર તને તનહા કાફલોં કો લૂટતે થે કભી વંહ ઘૌડે પર સવાર હોકર કાફલોં પર હમલા કરતે ઔર કભી પૈદલ હમલા કરતે.
ઉસકે બાદ ઉન્હોંનેં ડાકાઝની છોડદી ઔર તૌહીદ કા અકિદહ રખતે હુએ અલ્લાહ તઆલા કી ઇબાદત કરને લગે રિવાયતોં મેં મનકૂલ હૈ કી ઉન્હોંનેં ઇસ્લામ કબૂલ કરને સે તીન સાલ પહલે અલ્લાહ તઆલા હી કી ઇબાદત કી ઔર તૌહીદ કો માના.
હજરત અબૂજર ગિફારી (રદિ.) કા ઈસ્લામ
હજરત અબુઝર ગિફારી (રઝી.) મશહૂર સહાબી હૈં જો બાદ મેં બડે જાહિદોં ઔર બડે ઉલ્મામેં સે હુએ. હજરત અલી (કર,) કા ઈરશાદ હે કે અબૂઝર (રદિ.) એસે ઈલ્મકો હાસિલ કિયે હૂએ હય જીસસે લોગ આજિઝ હૈં મગર ઉન્હોંને ઈસકો મહફુઝ કર રખખા હે.
જબ ઇનકો હૂઝરે ! અકદસ (સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વ-સલ્લમ.) કી નુબૂવતકી પેહલી પહલ ખબર પહોંચી તો ઉન્હોંને અપને ભાઈકો હાલાતકી તહકીક વાસ્તે મક્કા ભેજા, કે જો શખ્સ યેહ દાવા કરતા હે કે મેરે પાસ વહીં આતી હે ઓર આસમાનકી ખબરેં આતી હય ઉસકે હાલાત માલુમ કરે એર ઉસકે કલામકો ગોરસે સુનેં.
વોહ મકકએ મુકરઆએ આએ ઓર હાલાત માલુમ કરનેકે બાદ અપને ભાઈસે જાકર કહા કે મેં ને ઉન્કો અચ્છી આદતોં ઓર ઉંમદા અખ્લાકકા હુકમ કરતે દેખા ઓર એક એસા કલામ સુના જો ન શયર કા હે ન કાહિનોંકા કલામ હે અબુઝર (રદિ.) કી ઈસ મુજમલ બાતસે ઈત્મેનાન ન હુઆ તો ખુદ સામાને સફર કિયા ઓર મક્કા પહોંચે ઓર સીધે મસજીદે હરામ મેં ગએ.
હુઝુર સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વ-સલ્લમ કો પેહચાનતે નહીં થે ઓર કિસીસે પુછના મસલેહતકે ખિલાફ સમજા શામ તક ઇસી હાલ મેં રહે શામ કો હઝરત અલી (રદિ.) ને દેખા કે એક પરદેસી મુસાફિર હે. મુસાફિરોં કી ગરીબોંકી પરદેસીયોંકી ખબરગીરી ઈનકી ઝરૂરતોં કા પુરા કરના ઈન હઝરાતકી ગુદ્દિઓં મેં પરા હુઆ થા ઈસલિયે ઉનકો અપને ઘર લે આએ મેજબાની ફરમાઈ. લેકિન ઈસકે પુછનેકી કુછ ઝરૂરત ન સમઝી કે કોન હો? કયું આએ? મુસાફિરને ભી કુછ ઝાહિર ન કિયા.
સુબ્હકો ફિર મસજીદ મેં આગએ ઓર દિનભર ઈસ હાલમેં ગુઝરા કે ખુદ પતા ન ચલા ઓર ન કિસીસે દરયાફત કીયા. ગાલેબન ઇસકી વજેહ યે હોગી કે હુઝુર સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વ-સલ્લમ કે સાથ દુશ્મની કે કિસ્સે બહોત મશ્હૂર થે. આપકો ઓર આપકે મિલનેવાલોં કો હર તરહકી તકલીફેં દી જાતી થી ઈનકો ખયાલ હુઆ કે સહી હાલ માલુમ નહીં હોગા ઓર.
બદગુમાનીકી વજહસે મુફતકી તકલીફ અલાહેદા રહી. દુસરે દિન શામકો ભી હઝરત અલી (રદિ.) કો ખયાલ હુઆ પરદેસી મુસાફિર હે બ ઝાહિર જીસ ગરઝ કે લિયે આયા હે વોહ પુરી નહીં હુઈ ઈસલિયે ફિર અપને ઘર લે ગએ ઓર રાતકો ખીલાયા સુલાયા મગર પુછનેકી ઈસ રાતકો નોબત ન આઈ તીસરી રાતકો ફિર યેહી નોબત હુઈ ઈસલિયે ફિર અપને ઘર લે ગએ તો હઝરત અલી (રદી.) ને દરયાફત કિયા કે તૂમ કિસ કામ સે આએ હો કયા ગરઝ હે? તો હઝરત અબુઝર (રદી.) ને અવ્વલ ઈનકો કસમ ઓર અહદો પયમાન દીએ ઈસ બાતસે કે વોહ સહીહ બતાએ. ઈસકે બાદ અપની ગરઝ બતાઈ.
હઝરત અલી (રદી.) ને ફરમાયાકે વોહ બેશક અલ્લાહ કે રસૂલ હે ઓર સુબ્હકો જબ મેં જાઉં તો તુમ મેરે સાથ ચલના મેં વહાં તક પહોંચા દુંગા લેકિન મુખાલફત કા ઝોર હે ઈસલિયે રાસ્તેમેં મુજે કોઈ શખ્સ અયસા મિલા જીસ્સે મેરે સાથ ચલનેકી વજહસે તુમપર કોઈ અદેંશા હો તો મેં રૂક જાઉંગા યા અપના જુતા દુરૂસ્ત કરને લગુંગા તુમ સિધે ચલે ચલના મેરે સાથ ઠેરના નહીં જિસકી વજહ સે તુમહારા મેરે સાથ ચલના માલૂમ ન હો.
ચુનાંચે સુબ્હકો હઝરત અલી (રદી.) કે પીછે પીછે હુઝુર સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વ-સલ્લમ કી ખીદમતમેં પહુંચે વહાં જાકર બાતચીત હુઈ ઉસી વક્ત મુસલમાન હોગએ.
હુઝુર અકદસ સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વ-સલ્લમ ને ઉનકો તકલીફકે ખયાલ સે ફરમાયાકે અપને ઈસ્લામ કો અભી ઝાહિર ન કરના ચુપકેસે અપની કોમમેં ચલે જાઉ જબ હમારા ગલ્બા હો જાએ ઉસ વક્ત ચલે આના.
ઉન્હોંને અર્ઝ કિયા યા રસૂલલ્લાહ! ઉસ ઝાતકી કસમ જીસકે કબ્ઝેમેં મેરી જાન હે ઈસ કલ્મએ તૌહીદકો ઉન બેઇમાનીઓ કે બીચમેં ચિલ્લાકે પળ્હુંગા. ચુનાંચે ઉસી વક્ત મસ્જીદે હરામ મેં તશરીફ લે ગએ ઓર બુલન્દ આવાઝસે أَشْهَدُ أَنْ لَّا إِلٰهَ إِلَّا اللهُ وأشهد أن محمد رسول الله પળ્હા.
ફિર કયા થા ચારોં તરફસે લોગ ઉઠે ઓર ઈસ કદર મારાકે ઝખ્મી કર દિયા મરને કે કરીબ હો ગયે હુજૂર સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વ-સલ્લમ કે ચચા હજરત અબ્બાસ જો ઉસ વક્ત તક મુસલમાન નહીં હુએ થે ઉનકે ઉપર બચાને કે લિએ લેટ ગયે ઔર લોગોં સે કહા ક્યાં જુલ્મ કરતે હો યહ શખ્સ કબીલા ગિફાર કા હૈ ઔર યંહ કબીલા મુલ્કે શામ કે રાસ્તે મેં પડતા હૈ તુમ્હારી તિજારત વગૈરહ સબ મુલ્કે શામ કે સાથ હૈ અગર યંહ મરગયા તો શામ કા આના જાના બન્દ હો જાયેગા ઇસ પર ઉન સબ લોગોં કો ખ્યાલ હુઆ કે મુલ્કે શામ સે સારી જરૂરતેં પૂરી હોતી હૈ વહાં કા રાસ્તા બન્દ હો જાના મુસીબત હૈ ઇસ લિએ ઉનકો છોડ દિયા.
દૂસરે દિન ફિર ઇસી તરહ ઉન્હોનેં જાકર બ-આવાઝ બુલંદ કલિમા પણા ઔર લોગ કલ્મે કી સુન્ને કી તાબ ન લા સકતે થે ઇસ લિએ ઉન પર ટૂટ પડે દૂસરે દિન ભી હજરત અબ્બાસ ને ઉનકો સમજા કર હટાયા કિ તુમ્હારી તિજારત કા રાસ્તા બન્દ હો જાએગા
ફાયદા: હુજૂર સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વ-સલ્લમ કે ઇસ ઈરશાદ કે બાવજૂદ કિ અપને ઇસ્લામ કો છુપાયા ઉનકા યહ ફેલ હક કે ઇજ્હાર કા વલવલા ‘ઔર ગલ્બા થા કિ જબ યંહ દિને હક હૈ તો કિસી કે બાપ કા ક્યા ઇજારા હૈ જિસસે દર કર છુપાયા જાયે ઔર.
હુજૂર સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વ-સલ્લમ કા મના ફરમાના શફકત કી વજહ સે થા કિ મુમ્કિન હે કે તકાલીફ કા તહમ્મુલ ન હો વરના હુજૂર સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વ-સલ્લમ કે હુક્મ કે ખિલાફ સહાબા(રદિ.) કી યંહ મજાલ હી ન.
ચુનાંચે ઇસકા કુછ નમૂના મુસ્તકિલ બાબમેં આ રહા હૈ ચૂંકિ હુજૂર સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વ-સલ્લમ ખુદ હી દિન કે ફેલાનેં મે હર કિસ્મ કી તકલીફેં બરદાશ્ત ફરમા રહે થે ઇસલિએ હજરત અબૂજર ને સહૂલત પર અમલ કે બજાયે હુજૂર સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વ-સલ્લમ.
કે ઇત્તિબાઅ કી તરજીહ દી યહ એક ચિજ થી કિ જિસકી વજહ સે હર કિસ્મ કી તરક્કી દીની ઔર દુનિયાવી સહાબાએ કિરામ (રદી) કે ઉસકો દીન કી ઇસાઅત સે હટા સકતા થા.
Alislaam.com – اردو हिन्दी ગુજરાતી