ફઝાઇલે-સદકાત – ૨૯

હઝરત સઈદ બિન-આમિર રહ઼િમહુલ્લાહ કી સખાવત

હઝરત સઈદ બિન-આમિર રહ઼િમહુલ્લાહ હઝરત ઉમર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુકી જાનિબસે હિમ્સ કે હાકિમ (ગવર્નર) થે. અહલે-હિમ્સને હઝરત ઉમર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુ સે ઈનકી મુતઅદ્દિદ શિકાયતેં કીં ઔર ઇનકે મા’ઝૂલ કરનેકી દર્ખાસ્ત કી.

હઝરત ઉમર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુ કો હક ત’આલા શાનુહૂને ફિરાસતકા ખાસ હિસ્સા અતા ફરમાયા થા જિસકી વજહસે મર્દુમ-શનાસીમેં ખાસ દખલ થા ઔર ઉસકા હઝારોં મર્તબા તજ્રુબા ભી હો ચુકા થા, ઇસ પર તાજુબ ફરમાયા કે મૈંને તો બહોત બેહતર સમજકર તજ્વીઝ કિયા થા ઔર ઉસકી દુઆ કી યા અલ્લાહ! મેરી ફિરાસતકો લોગોંકે બારેમેં ઝાઈલ ન ફરમા કે ઇસ્સે તો સારે હી મહકમોંકે આદમિયોંમેં ના-અહલોંકે ઘુસ જાનેકા અંદેશા હૈ.

ઇસકે બાદ હઝરત ઉમર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુ ને હઝરત સઇદ રહ઼િમહુલ્લાહ કો તલબ કિયા ઔર શિકાયત કરનેવાલોકો ભી બુલાયા ઔર ઉનસે દર્યાફત ફરમાયા કે તુમ લોગોંકો ઈનસે કયા કયા શિકાયતેં હૈં? ઉન્હોને તીન શિકાયતેં કી થીં.

એક યે કે દિનમેં બહોત દેરસે ઘરસે નિકલતે હૈં (અદાલતમેં દેરસે પહોંચતે હૈં) દૂસરે રાતકો અગર ઇનકે પાસ જાએ તો ઉસ વકત ઉસકી શિકાયત નહીં સુનતે, તીસરે હર મહીનેમેં એક દિન કી તા’તીલ (છુટ્ટી) કરતે હૈં.

હઝરત ઉમર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુ ને દોનોં ફરીકકો સામને ખડા કિયા ઔર ફરમાયા કે નમ્બરવાર મુતાલબાત કરો; તા’કે હર શિકાયતકા અલાહિદા—અલાહિદા જવાબ લિયા જાએ.

ઉન લોગોંને કહા કે સુબ્હકો દેરમેં ઘરસે નિકલતે હૈં. હઝરત ઉમર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુ ને ઉનસે જવાબ તલબ કિયા. ઉન્હોને અર્ઝ કિયા કે મેરી બીવી તન્હા કામ કરનેવાલી હે. મેં આટા ગૂધતા હું. રોટી પકાતા હું, જબ રોટી તૈયાર હો જાતી હૈ તો ખાનેસે ફારિગ હોકર વુઝૂ કરકે બાહર ચલા આતા હું.

હઝરત ઉમર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુ ને ફરમાયા, દૂસરા મુતાલબા કયા હૈ? ઉન્હોંને અર્ઝ કિયા કે રાતકો કામ નહીં કરતે. કોઈ આતા હે તો ઉસકી હાજત પુરી નહીં હોતી. હઝરત ઉમર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુ ને ફરમાયા, ઇસકા કયા જવાબ તુમ્હારે પાસ હૈ? હઝરત સઈદ રહ઼િમહુલ્લાહ ને અર્ઝ કિયા. મેરા દિલ નહીં ચાહતા થા કે ઇસકા ઈઝહાર કરું. મૈંને દિન ઔર રાતકો તકસીમ કર રખ્ખા હૈ. દિન મખ્લૂકકા ઔર રાત ખાલિકકી. મૈંને રાત સારી-કી-સારી અપને મૌલાકો દે રખી હૈ.

હઝરત ઉમર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુ ને ફરમાયા, તીસરા મુતાલબા કયા હૈ? ઉન્હોંને અર્ઝ કિયા કે મહીનેમેં એક દિન તા’તીલ (છુટ્ટી) કરતે હૈં. હઝરત ઉમર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુ ને ફરમાયા, ઇસકા કયા જવાબ હૈ? હઝરત સઇદ રહ઼િમહુલ્લાહ ને અર્ઝ કિયા કે મેરે પાસ કોઈ ખાદિમ નહીં હૈ, મૈં મહીનેમેં એક દિન કપડે ખુદ હી ધોતા હું, ઉનકો ખુશ્ક કરકે પેહનનેમેં શામ હો જાતી હૈ.

હઝરત ઉમર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુ ને હક તઆલા શાનુહૂકા શુક્ર અદા કિયા કે મેરી ફિરાસત ગલત ન હુઈ. ઇસકે બાદ ઉન લોગોંસે ફરમાયા કે તુમ અપને અમીરકી કદર કરો.

ઉન સબકે જાનેકે બાદ હઝરત ઉંમર રઝ઼િયલ્લાહુ અન્હુ ને હઝરત સઇદ રહ઼િમહુલ્લાહ કે પાસ એક હઝાર દીનાર (અશરફિયાં) ભેજીં કે ઉનકો અપની ઝરૂરિયાતમેં ખર્ચ કરે. ઉનકી બીવીને કહા, અલ્લાહકા શુક્ર હૈ કે ઉસને બહોત-સી ઝરૂરિયાતકા ઇન્તિઝામ ફરમા દિયા. અબ તુમ્હેં ખુદ ઘરકે કારોબાર કરનેકી એહતિયાઝ (ઝરૂરત) ન રહેગી, એક ખાદિમ ભી ઇસમેંસે ખરીદા જા સકતા હૈ ઔર દૂસરી ઝરૂરિયાત ભી પૂરી કી જા સકતી હૈ.

હઝરત સઇદ રહ઼િમહુલ્લાહ ને ફરમાયા કે યહાં હમસે ભી ઝિયાદા મુહતાજ ઔર ઝરૂરતમંદ લોગ મૌજૂદ હૈ, ઇનકો ઉન લોર્ગો પર ખર્ચ ન કર દે? ખીવીને ઇસકો ખુશીસે કુબૂલ ફરમા લિયા.

ઉન્હોંને ઉસમેંસે છોટી-છોટી થૈલિયાં બનાકર એક ફલાં યતીમકો, એક ફલાંકો ગરઝ બહોત-સા હિસ્સા તો ઉસી વકત તકસીમ ફરમા દિયા, કુછ બચા થા, ઉસકો બીવીકે હવાલે કર દિયા કે થોડા-થોડા ખર્ચ કરતી રહેગી.

બીવીને કહા કે ઇસ બચી હુઈ રકમસે એક ગુલામ ખરીદ લેંગે, ઘરકે કારોબારમેં તુમ્હેં સહુલત હો જાએગી, ફરમાને લગે કે નહીં, અન્કરીબ તુજસે ઝિયાદા હાજતવાલે તેરે પાસ આએંગે.